"Nie było nas – był las, nie będzie nas – będzie las". To stare porzekadło mające świadczyć o tym, że las jest wieczny, niezniszczalny i nie trzeba się o niego troszczyć wypowiadane jest najczęściej przez właścicieli lasu dla usprawiedliwienia złego gospodarowania w lesie. A z takim złym gospodarowaniem czy wręcz brakiem poszanowania dla lasu niestety jeszcze często się spotykamy. Taka gospodarka określana przez leśników jako plądrownicza lub rabunkowa prowadzona była w dawnych czasach kiedy było dużo lasów a mało ludzi. Człowiek jechał do lasu, wycinał co, gdzie, jak i ile mu było potrzebne pozostawiając problem odnowienia lasu przyrodzie, która przez następne lata musiała sobie    z tym poradzić.
       Od ponad stu lat ten rodzaj użytkowania lasu został prawnie zakazany i właścicieli lasów obowiązują zasady prawidłowej, racjonalnej gospodarki leśnej opartej zarówno o podstawy ekonomiczne jak też przyrodnicze. Obecnie określa się to też jako zasadę zrównoważonego rozwoju. Oznacza to, że z zasobów przyrody mamy korzystać rozumnie pobierając tyle by zachować równowagę z tendencją do powiększania zasobów leśnych. Taką gospodarkę prowadzi się w oparciu o plany urządzania lasu które dla lasów prywatnych opracowywane są w wersji uproszczonej, w odróżnieniu od Lasów Państwowych gdzie obowiązuje pełna rozbudowana wersja planów. Plany urządzania – również te uproszczone sporządzane są na okres 10 lat. Zawierają one opisy aktualnego stanu lasu i wynikające z tego stanu wskazania gospodarcze dla właścicieli działek leśnych konieczne do wykonania w okresie obowiązywania planów. Dla lasów prywatnych ważną częścią planu jest rejestr działek leśnych według właścicieli z określeniem dla nich zadań. Uzupełnieniem części opisowych jest mapa lasu pozwalająca na zlokalizowanie w terenie opisanych fragmentów lasu.
       Plany takie zostały w roku 2009 opracowane dla 1406 ha lasów prywatnych i wspólnot gruntowych gminy Zwoleń na lata 2010 – 2019. Po raz pierwszy wykonano też plany dla 11 ha lasów prywatnych położonych w granicach miasta Zwoleń. Ponieważ niektóre dane z tych planów są uwzględniane przy naliczaniu podatku leśnego – 1 egzemplarz planów otrzymał Urząd Miejski w Zwoleniu.
       Sporządzenie planów jest sprawą długotrwałą i kosztowną. Ogólny koszt dla 1406 ha lasów całej gminy i miasta to suma 49.801,86 zł. Wyłożenie całej sumy ze skromnego budżetu Starostwa byłoby trudne. Tym bardziej, że
w ostatnich latach zbiegły się w czasie potrzeby opracowania nowych planów dla innych gmin naszego powiatu. Ogromną pomoc umożliwiającą realizację tych przedsięwzięć okazał nam Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie – Wydział Zamiejscowy w Radomiu, który dofinansował połowę tej sumy tj. 24.877,50 zł. Również w latach poprzednich dofinansował nam połowę kosztów sporządzania uproszczonych planów urządzania lasów. W roku 2008 dla 715 ha lasów gminy Kazanów i 993 ha lasów gminy Policzna z łącznej sumy 55.603,72 zł WFOŚiGW w Warszawie dofinansował kwotę 27.801,86 zł.
Również w roku bieżącym zamierzamy zlecić sporządzenie planów dla prywatnych lasów gminy Przyłęk i mamy wstępnie obiecaną pomoc w Funduszu w pokryciu połowy kosztów, za co gorąco dziękujemy.   

Eligiusz Borzęcki
Wydział Rolnictwa Leśnictwa
i Ochrony Środowiska